بیماری هاشیموتو در کودکان؛ علائم، تشخیص و درمان

بیماری هاشیموتو در کودکان یکی از شایع ترین علل کم کاری تیروئید در سنین پایین است که اغلب به صورت خاموش آغاز می شود و در صورت عدم تشخیص به موقع، می تواند بر رشد جسمی و ذهنی کودک تاثیر بگذارد. این بیماری، یک اختلال خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به غده تیروئید حمله می کند و به تدریج عملکرد آن را کاهش می دهد. در نتیجه، ترشح هورمون تیروئید کاهش می یابد و علائم متعددی بروز پیدا می کند. اگر این اختلال زود تشخیص داده شود، می توان با درمان صحیح جلوی عوارض جدی را گرفت. در ادامه، به طور کامل روش های تشخیص، درمان و نقش خانواده در مدیریت این بیماری را بررسی می کنیم.

بیماری هاشیموتو در کودکان هم اتفاق می‌افتد؟

بیماری هاشیموتو در کودکان هرچند نسبت به بزرگسالان کمتر شایع است اما کاملا امکان پذیراست و نباید آن را نادیده گرفت. این بیماری بیشتر در سنین قبل از بلوغ یا اوایل نوجوانی تشخیص داده می شود. معمولا دختران بیشتر از پسران در معرض این اختلال قرار می گیرند. مطمئنا توجه به علائم اولیه و مراجعه به پزشک از پیشرفت این بیماری جلوگیری می کند.

 هاشیموتو در کودکان می تواند بدون علامت شروع شود و بعدها با علائمی مثل خستگی، افزایش وزن یا افت تحصیلی نمایان شود. چون رشد و تکامل کودک وابسته به عملکرد مناسب تیروئید است، توجه والدین به تغییرات رفتاری یا جسمی اهمیت بسیار زیادی دارد. بسیاری از والدین در مراحل ابتدایی متوجه تغییرات حاصل از بیماری نمی شوند، به خاطر همین به جای مراجعه به بهترین دکتر غدد و متابولیسم  بیماری فرزندشان روز به روز پیشرفت می کند.

علائم بیماری هاشیموتو در کودکان

علائم تیروئید هاشیموتو در کودکان ممکن است به تدریج ظاهر شود و با علائم دیگر اختلالات اشتباه گرفته شود. رایج ترین علائم شامل خستگی مزمن، کندی رشد، یبوست، پوست خشک، افزایش وزن بدون دلیل، کاهش تمرکز، افت تحصیلی، خواب آلودگی مداوم و حساسیت به سرما است.

برخی کودکان در ناحیه گردن خود تورم دارند که این امر ناشی از بزرگ شدن غده تیروئید یا همان گواتر است. در دختران، گاهی اختلال در قاعدگی هم دیده می شود. یکی دیگر از علائم هشداردهنده، افت ناگهانی انرژی و بی علاقگی به فعالیت های روزمره است. همه این موارد ممکن است با کم کاری تیروئید اشتباه گرفته شود اما بررسی دقیق تر مشخص می کند که عامل زمینه ای، تیروئید هاشیموتو است.

چطور بیماری هاشیموتو در کودک تشخیص داده می‌ شود؟

تشخیص بیماری هاشیموتو در کودکان از طریق بررسی علائم بالینی و انجام آزمایش خون انجام می شود. پزشک ابتدا معاینه فیزیکی انجام می دهد سپس برای بررسی سطح هورمون های تیروئید مثل TSH و T4 آزمایش تجویز می کند.

در کنار آن، آزمایش آنتی بادی های ضد تیروئید مثل  TPOAb هم برای تشخیص دقیق تر ضروری است. بالا بودن این آنتی بادی ها نشانه حمله سیستم ایمنی به غده تیروئید است. گاهی سونوگرافی تیروئید هم برای بررسی اندازه و ساختار غده انجام می شود. اگر مشکوک به این بیماری هستید، بهتر است فرزندتان را به بهترین دکتر غدد و متابولیسم معرفی کنید تا ارزیابی دقیق و برنامه درمانی مناسبی برای او تدوین شود.

آیا بیماری هاشیموتو در کودکان درمان دارد؟

بیماری هاشیموتو در کودکان درمان قطعی ندارد اما با دارو قابل کنترل است و می توان علائم آن را به حداقل رساند. معمولا درمان بیماری هاشیموتو در کودکان با تجویز داروی لووتیروکسین برای جبران تیروئید کم کار انجام می شود.

مقدار دقیق دارو بر اساس سن، وزن و سطح هورمون های کودک تنظیم می شود. هدف از درمان، رساندن سطح هورمون های تیروئید به حالت طبیعی و جلوگیری از عوارض جسمی و ذهنی است. با پایبندی به برنامه دارویی و پیگیری منظم، بسیاری از کودکان می توانند زندگی کاملا طبیعی داشته باشند. بنابراین در صورت مشاهده علائم مشابه، مراجعه سریع به پزشک و آغاز درمان بیماری هاشیموتو بسیار مهم است.

بیماری هاشیموتو چه تاثیری بر زندگی کودک دارد؟

بیماری هاشیموتو  بر جنبه های مختلف زندگی کودک تاثیر می گذارد، به خصوص اگر دیر تشخیص داده شود یا درمان آن به درستی پیگیری نشود. کاهش انرژی، اختلال در رشد، کاهش تمرکز و ضعف حافظه از جمله عوارض شایع این بیماری هستند. در این میان اگر فرق هاشیموتو با کم کاری تیروئید را بدانید بسیار بهتر می توانید برای درمان اقدام کنید

در برخی موارد، کودکان از نظر روانی دچار افت انگیزه، اضطراب یا بی قراری می شوند. این تغییرات رفتاری گاهی باعث افت عملکرد تحصیلی و اجتماعی کودک می شود. برخی از خانواده ها با دیدن تغییرات ظاهری مثل افزایش وزن یا پف صورت، نگران می شوند که آیا بیماری هاشیموتو خطرناک است؟ پاسخ این است که اگر به موقع درمان شود، خطری جدی ندارد. اما عدم پیگیری می تواند پیامدهای بلندمدت داشته باشد.

نقش والدین در مدیریت بیماری هاشیموتو کودک

والدین نقش مهمی در کنترل و مدیریت بیماری هاشیموتو در کودکان دارند. به خاطر همین باید پیگیری منظم آزمایش ها، مصرف دقیق دارو و توجه به علائم جدید را در اولویت قرار بدهند. مطمئنا آموزش به کودک درباره بیماری به زبان ساده همکاری او را در روند درمان افزایش می دهد. اگر می خواهید بدانید که بیماری هاشیموتو خطرناک است؟ حتما اطلاعات خود را در این زمینه افزایش دهید.

ایجاد محیطی آرام و حمایتگر به کاهش استرس کودک کمک می کند. گاهی لازم است برای تطبیق با شرایط جسمی و ذهنی کودک، برنامه مدرسه یا فعالیت های روزانه او تنظیم شود. شناخت فرق هاشیموتو با کم کاری تیروئید هم به درک بهتر شما از وضعیت فرزندتان کمک می کند. در حالی که هر دو اختلال منجر به کاهش عملکرد تیروئید می شوند، اما منشا هاشیموتو خودایمنی است و درمان و پیگیری دقیق تری می طلبد.

چه زمانی باید به دکتر مراجعه کنیم؟

اگر کودک شما علائمی مثل خستگی، افزایش وزن، پوست خشک، یبوست یا خواب آلودگی غیر عادی دارد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. در صورت مشاهده تورم در ناحیه گردن یا کند شدن رشد، مراجعه سریع به پزشک ضروری است. در صورتی که مشکوک به تیروئید هاشیموتو باشید، مطمئنا انجام آزمایش های تخصصی و مراجعه به بهترین دکتر غدد و متابولیسم روند تشخیص و درمان را تسهیل می کند.